Wat apothekers uit Zelzate zeggen
Verschillende apothekers in Zelzate vertelden ons in het verleden al dat ze opvallend veel luchtwegmedicatie verkopen. Opvallend meer dan in andere gemeentes waar ze eerder werkten. Toen we hen om concrete cijfers vroegen, bleek dat begrijpelijk genoeg moeilijker: apothekers houden zulke statistieken niet zomaar bij, en mogen om privacyredenen ook niet zomaar cijfers vrijgeven.
Daarom zijn we zelf op zoek gegaan in beschikbare databanken. Wat we daar vonden, zijn cijfers die toch wel onrustwekkend zijn.
Zelzate slikt 25% meer luchtwegmedicatie dan gemiddeld. Bijna de slechtste van de klas in de rangschikking per gemeente.
“Zelzate scoort niet iets hoger. Zelzate scoort bijna het hoogst van Vlaanderen.”
Wat we bekeken
De cijfers komen uit de IMA Atlas van het Intermutualistisch Agentschap – de databank van alle terugbetaalde geneesmiddelen van alle ziekenfondsen.
Indicator: Rechthebbenden met chronische obstructieve luchtwegaandoeningen.
Definitie: iedereen die in één jaar minstens 90 dagdosissen (DDD) afhaalde van geneesmiddelen uit ATC-groep R03. Dat zijn alle inhalatoren en bronchusverwijders voor astma en COPD. Geen verkoudheid, maar dagelijks, chronisch gebruik.
De cijfers – Zelzate vs. België
In 2023 gebruikten ongeveer 710.000 Belgen langdurig medicatie voor luchtwegen, ca. 6,2% van de bevolking. Dat is bijna de helft meer dan in 2008.
Nationaal uitgesplitst in 2023:
- Mannen: 6,2%
- Vrouwen: 6,3%
- Wallonië: 7,3%, Brussel: 4,8% – Vlaanderen zit net onder het nationale gemiddelde.
Zelzate in 2023:
- Mannen: 8,0%
- Vrouwen: 7,7%
Dat is +29% bij mannen en +22% bij vrouwen boven het nationale gemiddelde. Gemiddeld zowat 25% meer.
Nog straffer: met 8,0% zit Zelzate zelfs boven het Waalse gemiddelde van 7,3%. Terwijl Wallonië normaal altijd hoger scoort door meer rokers, scoort een Vlaamse kanaalgemeente nog hoger. Daarmee behoren we tot de slechtste van de klas in Vlaanderen.
En de volgende jaren?
Het nationale rapport voor 2024 – 2025 is nog niet gepubliceerd, maar de trend is al sinds 2008 stijgend.
Waarom dit geen toeval is
Langdurig lawaai en luchtvervuiling maken mensen ziek. Dat is geen gevoel, maar een vaststelling van de gezondheidsdiensten zelf.
Apotheekcijfers bewijzen op zich geen oorzaak. Maar ze passen exact in dat plaatje. En ze zijn gecorrigeerd: het gaat om woonplaats van de patiënt, niet om waar de apotheek staat.
Wat wij vragen
Dit is geen pleidooi tegen de haven of tegen vrachtverkeer. Dit is een vraag om gelijke bescherming.
Op tientallen plaatsen in Vlaanderen plaatst AWV nu hogere schermen tot 6 meter en geluidsarm asfalt om inwoners te beschermen – vaak op plaatsen met amper bebouwing.
In Zelzate wonen duizenden mensen pal langs de E34. Toch blijft die noodzakelijke bescherming uit. Terwijl andere wijken leefbaarheidsmaatregelen krijgen, blijven de inwoners van Zelzate achter met de gezondheidsrisico’s van fijnstof en chronische geluidsoverlast.
Het is simpel: gelijke regels, gelijke bescherming. Zelzate vraagt geen voorkeursbehandeling, maar de bescherming waar het recht op heeft.
Wat Leefbaar Zelzate vraagt voor de woonkern langs de E34 (±2km): stiller wegdek, hogere begroeide schermen. En zolang dat er niet is: 70 km/u voor vrachtwagens.
De cijfers over luchtwegmedicatie tonen dat dit geen comfortvraag is.
Bronnen
- IMA-AIM, Behandeling voor obstructieve luchtwegaandoeningen in België – 6,2% langdurig gebruik in 2023, stijging t.o.v. 2008.
- IMA-AIM, Regionale verschillen 2023: Wallonië 7,3%, Brussel 4,8%.
- IMA-AIM, Geslacht 2023: mannen 6,2%, vrouwen 6,3%.
- IMA Atlas visualisatie-tool, cijfers 2023-2024 gemeente Zelzate – tabel rechthebbenden chronische obstructieve luchtwegaandoeningen.