Lawaai, fijnstof en uitlaatgassen: de invloed van de E34 reikt tot 500 meter en verder
Duizenden vrachtwagens per dag, een grof betonnen wegdek en een te lage geluidsscherm zorgen ervoor dat lawaai, fijnstof van afslijtende remmen en uitlaatgassen recht de woonkern in waaien. Honderden gezinnen binnen een straal van enkele honderden meters ondervinden er dagelijks hinder van, of ze het beseffen of niet.
Remmen, optrekken, herhalen
Vlak voor de tunnel remmen vrachtwagens af. Net erna trekken ze weer vol op om de helling te nemen. Die cyclus herhaalt zich duizenden keren per dag en zorgt voor een aanhoudende bron van lawaai en uitlaatgassen.
Bij zuidwestenwind is het overal in de wijk te horen en verspreidt het fijn stof zich ongehinderd. Je ziet het resultaat op de raamkoeijns. Dat adem je in 24/24
Geluid dat blijft hangen
De grootste bron van het aanhoudende lawaai is niet alleen motorgeluid, ook het rolgeluid: het contact tussen banden en het grove betonnen wegdek. Dat geluid zit vooral in de frequenties dat tot ver in de wijk hoorbaar kan blijven.
Bij nat wegdek, hogere snelheden, westen en zuiderwind verspreidt dat rolgeluid zich diep in de woonwijken
Hogere geluidsschermen, begroeid met groen
De schermen die er nu staan zijn oud, niet netjes aangesloten en te laag. Een nieuw, beter en hoger scherm kan +10 decibel minder overlast geven. Op andere plaatsen, waar minder huizen staan, zoals langs de E313 en de E40 , plaatst AWV nu al schermen tot 6 meter hoog om de leefbaarheid van de omgeving te verhogen. Door zulke schermen te begroeien met klimplanten of gevelgroen dempen ze niet alleen geluid, maar vangen ze ook fijnstof op.
Welke buurten het direct voelen
Dit speelt niet in één straat, maar in twee volledige woonkernen aan weerszijden van de tunnel.
Debbautshoek & Klein Rusland
Wittouck Buurt
Welke buurten het onrechtstreeks voelen
Ook verder van de tunnel is de impact merkbaar, in het centrum en op plekken waar buurtbewoners samenkomen.
Centrum & omliggende buurten
Waarom wordt Zelzate anders behandeld?
De Vlaamse overheid kent het probleem. Op tientallen plaatsen in Vlaanderen investeert ze gericht in maatregelen om inwoners te beschermen tegen de impact van autosnelwegen — veelal zelfs op locaties met amper aansluitende bebouwing.
In Zelzate wonen duizenden mensen pal langs de E34. Toch blijft de noodzakelijke bescherming hier uit. Terwijl andere wijken te lande leefbaarheidsmaatregelen krijgen, blijven de inwoners van Zelzate achter met de gezondheidsrisico’s van fijnstof en chronische geluidsoverlast.
Het is simpel: gelijke regels, gelijke bescherming. Zelzate vraagt geen voorkeursbehandeling, maar de bescherming waar het recht op heeft.
Lawaaihinder ter hoogte van Zelzate: hoe komt dat?
Het lawaai van de E34 reikt tot 500 meter en verder.
Het grove betonnen wegdek
- Harde structuur: Beton buigt niet mee. Als een autoband over beton rolt, slaan de banden harder tegen het ruwe oppervlak aan.
- Textuur: Oude betonoppervlakken zijn vaak ruw of bezemschoon gemaakt om slipgevaar te voorkomen, wat extra trillingen en dus geluid veroorzaakt.
- Geen absorptie: Asfalt (zoals ZOAB) heeft open kleine holtes die geluid dempen. Beton is dicht en kaatst het geluid van de banden direct terug de lucht in.
Te lage en te oude schermen
De bestaande schermen langs de E34 zijn te laag, te kort en op sommige stukken afwezig. Daardoor kaatst het geluid van die hoge vrachtwagens zo de wijk in. Elders in Vlaanderen plaatst AWV nu schermen tot 6 meter om de leefbaarheid te herstellen.
Langdurig lawaai en luchtvervuiling maken mensen ziek. Dat is geen gevoel, maar een vaststelling van de gezondheidsdiensten zelf.
Fijn stof aan de E34 Zelzate: de stille killer
Lawaai hoor je. Fijn stof niet. Daarom zijn mensen er minder bang voor, terwijl het veel schadelijker is. Fijn stof rond de snelweg ontstaat deels uit uitlaatgassen, maar minstens even belangrijk zijn de niet-uitlaatbronnen: slijtage van remmen, banden en het wegdek zelf, die fijne deeltjes de lucht in sturen.
Die niet-uitlaatgerelateerde bronnen nemen relatief toe naarmate voertuigen zwaarder worden, en spelen dus ook mee bij elektrische wagens, die geen uitlaatgassen uitstoten maar wel remmen, banden en wegdek doen slijten.
Langdurig lawaai en luchtvervuiling maken mensen ziek. Dat is geen gevoel, maar een vaststelling van de gezondheidsdiensten zelf.
Welke maatregelen moeten worden genomen?
Leefbaar Zelzate vraagt voor de woonkern langs de E34 in Zelzate, over +/- 2 km: een stiller wegdek en hogere, begroeide schermen. Beter wegdek, geen grof beton zoals nu, is minder lawaai. Geluidsarm asfalt maakt 5 tot 7 decibel verschil. Dat is een halvering van het ervaren lawaai voor de hele wijk. Een hoger scherm met groen is minder lawaai in de wijk. Een begroeid scherm van voldoende hoogte breekt het geluid van die hoge vrachtwagens en geeft opnieuw rust in de tuinen.
En zolang voorwaarde 1 of 2 niet vervuld is 70 km/u voor vrachtwagens. Trager vrachtverkeer is minder lawaai. Minder snelheid van zware banden op grof beton is direct minder rolgeluid, minder fijn stof precies op de momenten dat het het luidst is: door de week, overdag.